نوروز، از جشن‌های باستانی ایرانیان است که امروزه در محدوده جغرافیایی ایران زمین یعنی در کشورهای ایران، آذربایجان، افغانستان، تاجیکستان، ترکمنستان، ازبکستان، قرقیزستان، قزاقستان و بخش‌های کردنشین کشورهای عراق و ترکیه و سوريه، در روز ۱ فروردین (۲۱ مارس) هرسال برگزار می‌شود. برگزاری جشن نوروز همچنین در زنگبار واقع در افریقای شرقی که در قدیم سکونتگاه ایرانیان مهاجر بوده رواج داردعده زیادی فرق میان نوروز و لحظهٔ تحویل سال نو را درست نمیدانند. تعریف درست نوروز نخستین روز سال در تقویم ایرانی است یعنی یکم فروردین ماه و یا روز اورمزد از ماه فروردین. لحظهٔ آغاز نوروز درست پس از نیمه شب است و این یک لحظهٔ «تقویمی» است. لحظهٔ تحویل سال یک واقعه یا لحظهٔ «طبیعی» است و زمان آن می‌تواند ساعت‌ها با لحظهٔ آغازین روز یکم فروردین فاصله داشته باشد. بنابراین، لحظهٔ تحویل سال در سراسر جهان یکیست، ولی لحظهٔ آغاز نوروز (یکم فروردین) نسبی است، نسبت به خط استاندارد زمان بین المللی که سابقا به خط «گرینویچ» مشهور بود و هنوز هم اکثر مردم آن را به همین نام میشناسند.

       فلسفه عید نوروز

    سر آغاز جشن ِ نوروز، روز نخست ماه فروردین (روز اورمزد) است و
                  چون برخلاف سایر جشن‌ها برابری نام ماه و روز را به دوش نمی‌کشد
                  ، بر سایر جشن‌ها‌ی ایران باستان برتری دارد. در مورد پیدایی این
                  جشن افسانه‌های بسیار است ، اما آنچه به آن جنبه‌ی راز وارگی
                  می‌بخشد ، آیین‌های بسیاری است که روزهای قبل و بعد از آن انجام
                  می‌گیرد. اگر نوروز همیشه و در همه جا با هیجان و آشفتگی و درهم
                  ریختگی آغاز می‌شود ، حیرت انگیز نیست چرا که بی‌نظمی یکی از
                  مظاهر آن است. ایرانیان باستان ، نا آرامی را ریشه‌ی آرامش و
                  پریشانی را اساس سامان می‌دانستند و چه بسا که در پاره‌ای از
                  مراسم نوروزی ، آن‌ها را به عمد بوجود می‌آوردند ، چنان که در
                  رسم باز گشت ِ مردگان (از 26 اسفند تا 5 فروردین) چون عقیده
                  داشتند که فروهر‌ها یا ارواح درگذشتگان باز می‌گردند ، افرادی با
                  صورتک‌های سیاه برای تمثیل در کوچه و بازار به آمد و رفت
                  می‌پرداختند و بدینگونه فاصله‌ی میان مرگ و زندگی و هست و نیست
                  را در هم می‌ریختند و قانون و نظم یک ساله را محو می‌کردند. باز
                  مانده‌ی این رسم ، آمدن حاجی فیروز یا آتش افروز بود که تا چند
                  سال پیش نیز ادامه داشت. از دیگر آشفتگی‌های ساختگی ، رسم میر
                  نوروزی ، یعنی جا به جا شدن ارباب و بنده بود. در این رسم به قصد
                  تفریح کسی را از طبقه‌های پایین برای چند روز یا چند ساعت به
                  سلطانی بر می‌گزیدند و سلطان موقت ? بر طبق قواعدی ? اگر
                  فرمان‌های بیجا صادر می‌کرد ، از مقام امیری بر کنار می‌شد. حافظ
                  نیز در یکی از غزلیاتش به حکومت ناپایدار میر نوروزی گوشه‌ی چشمی
                  دارد: سخن در پرده می‌گویم ، چو گل از غنچه بیرون‌ای که بیش از
                  چند روزی نیست حکم میر نوروزی. خانه تکانی هم به این نکته اشاره
                  دارد ؛ نخست درهم ریختگی ، سپس نظم و نظافت. تمام خانه برای
                  نظافت زیر و رو می‌شد. در بعضی از نقاط ایران رسم بود که حتا
                  خانه‌ها را رنگ آمیزی می‌کردند و اگر میسر نمی‌شد ، دست کم همان
                  اتاقی که هفت سین را در آن می‌چیدند ، سفید می‌شد. اثاثیه‌ی کهنه
                  را به دور می‌ریختند و نو به جایش می‌خریدند و در آن میان شکستن
                  کوزه را که جایگاه آلودگی‌ها و اندوه‌های یک ساله بود واجب
                  می‌دانستند. ظرف‌های مسین را به رویگران می‌سپردند. نقره‌ها را
                  جلا می‌دادند. گوشه و کنار خانه را از گرد و غبار پاک می‌کردند.
                  فرش و گلیم‌ها را غاز تیرگی‌های یک ساله می‌زدودند و بر آن باور
                  بودند که ارواح مردگان ، فروهر‌ها (ریشه‌ی کلمه‌ی فروردین) در
                  این روز‌ها به خانه و کاشانه‌ی خود باز می‌گردند ، اگر خانه را
                  تمیز و بستگان را شاد ببینند خوشحال می‌شوند و برای باز ماندگان
                  خود دعا می‌فرستند و اگر نه ، غمگین و افسرده باز می‌گردند. از
                  این رو چند روز به نوروز مانده در خانه مُشک و عنبر می‌سوزاندند
                  و شمع و چراغ می‌افروختند. در بعضی نقاط ایران رسم است که زن‌ها
                  شب آخرین جمعه‌ی سال بهترین غذا را می‌پختند و بر گور درگذشتگان
                  می‌پاشیدند و روز پیش از نوروز را که همان عرفه یا علفه و یا به
                  قولی بی بی حور باشد ، به خانه‌ای که در طول سال در گذشته‌ای
                  داشت به پُر سه می‌رفتند و دعا می‌فرستادند و می‌گفتند که برای
                  مرده عید گرفته اند. در گیر و دار خانه تکانی و از 20 روز به روز
                  عید مانده سبزه سبز می‌کردند

مراسم نوروز در لرستان

 

در لرستان مراسم نوروز و پیشواز از سال نو تقریبا همچون سایر نقاط ایران بزرگ می باشد اما چندین تفاوت (ا رسوم ویژه ای که تنها در این منطقه برگزاری می شود ) وجود دارد که ما بیشتر به ذکر آنها می پردازیم و از تکرار مکررات تا جای که مقدور باشد پرهیز می کنیم .

 مهیا شدن برای نوروز تقریبا از اوایل زمستان و اواخر پاییز شروع می شود . اما یک هفته قبل از جشن نوروز شدت بیشتری می گیرد و مردم « کار درسی »*(به معنی کار درستی و آماده شدن برای مراسم نوروز است ) می کند، زن خانه با کمک دختران و همسایگانش « گردیله» ** (به معنی گرد گیری و خانه تکانی )می گیرند . و با پاک کردن و شستشوی در و دیوار و پنجره ها و قالی و فرش و ... و همچنین وسایل خانه که مدت یک سال یا کمتر است جابجا نشده اند . سامان خانه را ز نو می آرایند . مرتب می کنند .

افزون بر این زنان خانواده به نیت تندرستی هر یک از افراد خانه دانه های خوراکی ( دانه گندم ، کنجد ، جو ، عدس و...)را در ظرفی خیس می کنند تا جوانه زده و سبز شوند ( سبزه عید )

شیرینی و نقل و آجیل و میوه جهت پذیرایی از میهمانان نیز به اندازه کافی و در حد توان مالی خانواده ها تهیه می شود .

در گذشته معمول ترین شیرینهای لرستان که در بیشتر جشنها پخته می شد و رونق داشتند عبارت بودند از :

  کاک ( مخصوص خرم آباد و بروجرد ) kAK

koliycha  کلوچه های آردی و برنجی

shir - kalvA کلوآ شیر

borsAq  برساق

 Chezenak regho چزنک رغو ( چننال )

قاوویت qAowvit

اما امروزه شیرینی های که استفاده می شود . مانند سایر شیرینی های رایج در سطح کشور است . که توسط قنادیها پخته و فروخته می شود .

 

 

 

 

عید

 

 

بهتر از همیشه جشن بگیریم

داره بهار می آد

سلام بر عید

سلام به زندگی و سرسبزی

سلام به همه اون هایی که دنبال خنده و زندگی هستند برای خودشان و برای دیگران

سلام به رایا که می دونم همین نزدیکی هاست

۴ شنبه سوری هم که نزدیکتره باید جشن بگیریم

قشنگتر از همیشه

پس از تهیه مقدمات و لباس نو و پاکسازی خانه خود را برای مراسم بعدی آماده می کنند .